Een ongehuwd samenwonende partner komt na het overlijden van haar partner met lege handen te staan, ondanks het bestaan van een overlijdensrisicoverzekering (ORV) en premiebetalingen vanaf haar rekening. De rechtbank oordeelt dat zij geen aanspraak kan maken op het bedrag waarmee de hypotheek is afgelost. Deze zaak onderstreept het belang van een zorgvuldige inrichting van de ORV en duidelijke vastlegging van de bedoeling van klanten.
De feiten
Een vrouw woont samen met haar partner, zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap. De woning staat uitsluitend op naam van de partner en wordt gefinancierd met een hypothecaire lening. In het kader van deze financiering wordt een overlijdensrisicoverzekering afgesloten op het leven van de partner.
Uit de stukken blijkt dat er onduidelijkheid bestaat over de polis: er circuleren twee polisbladen met dezelfde datum, maar met verschillende verzekeringnemers. Volgens de ene versie is de vrouw verzekeringnemer en begunstigde, volgens de andere versie de overleden partner zelf.
De hypotheekverstrekker heeft een pandrecht op de verzekering bedongen en is als eerste begunstigde aangewezen. Na het overlijden van de partner keert de verzekeraar ruim €239.000 uit aan de hypotheekverstrekker, waarmee de hypotheekschuld volledig wordt afgelost. De woning valt daardoor onbezwaard in de nalatenschap.
De overledene heeft geen testament opgesteld. Zijn kinderen uit een eerdere relatie zijn de enige erfgenamen en aanvaarden de nalatenschap beneficiair. De vrouw vordert vervolgens dat de erfgenamen het bedrag dat aan de hypotheekverstrekker is uitgekeerd aan haar betalen. Zij stelt dat zij verzekeringnemer en begunstigde was en beroept zich op subrogatie, onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde verrijking. Daarnaast voert zij aan dat de premie voor de verzekering vanaf haar rekening werd voldaan.
Het oordeel
De rechtbank wijst de vordering af. Het beroep op subrogatie slaagt niet, omdat geen sprake is van een rechtsgeldige verpanding door de vrouw en zij de schuld niet zelf heeft voldaan. De uitkering is rechtstreeks door de verzekeraar aan de hypotheekverstrekker gedaan.
Ook een beroep op onverschuldigde betaling faalt, omdat de vrouw zelf geen betaling heeft verricht aan de hypotheekverstrekker. Voor ongerechtvaardigde verrijking geldt dat de uitkering op grond van de verpanding in eerste instantie toekwam aan de hypotheekverstrekker. Daardoor is geen sprake van verarming aan de zijde van de vrouw.
Dat zij de premie heeft betaald, maakt dit niet anders. Bovendien is de nalatenschap beneficiair aanvaard, waardoor eerst de schulden moeten worden vastgesteld en voldaan voordat eventuele aanspraken kunnen worden beoordeeld. De rechtbank concludeert dat geen van de aangevoerde grondslagen tot toewijzing van de vordering leidt.
Wat kunt u doen?
Bespreek bij ongehuwd samenwonende klanten expliciet de gevolgen van overlijden en de juridische positie van de partner. Wijs daarbij nadrukkelijk op het belang van een testament en leg de wensen van de klant zorgvuldig vast.
Zorg er daarnaast voor dat de overlijdensrisicoverzekering aansluit bij de beoogde bescherming van de partner. Denk hierbij aan de juiste verzekeringnemer, begunstiging en eventuele verpanding. Controleer of de gekozen constructie daadwerkelijk leidt tot het gewenste resultaat bij overlijden.
Leg deze afwegingen en keuzes duidelijk vast in het dossier. In situaties zoals deze ligt het risico van aansprakelijkheid voor de adviseur op de loer, zeker wanneer de uitkomst niet overeenkomt met de bedoeling van de klant.
Wat kan SVC voor u doen?
Met de dossierscan van SVC wordt uw financieel adviesdossier integraal beoordeeld aan de hand van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek. U krijgt inzicht in de juridische en inhoudelijke kwaliteit van uw dossiers en eventuele risico’s.
De dossierscan helpt u om vast te stellen of uw advisering, documentatie en productinrichting – zoals bij overlijdensrisicoverzekeringen – aansluiten bij de geldende wet- en regelgeving én bij de bedoelingen van uw klant. Dit geeft u als hypotheekadviseur de zekerheid dat uw dossiers op orde zijn.
Wilt u meer informatie? Neem dan contact met ons op.
